Yagna Tatwa Prakashika Page 061

 

Samskrutha Moolam (Devnagri)

साकमेधपर्व ४९

अथ तृतीयं साकमेधपर्व । दिनद्वयानुष्ठेयमिदम् । चत्वारि कर्माण्यत्र—अनीकवत्यादय इष्टयः, महाहवींषि, पितृयज्ञः, त्र्यम्बकहवीं-षीति । तत्र कार्त्तिक्यां मार्गशीर्ष्या वा चतुर्दश्यां शुक्लायां प्रातरग्निहोत्रं हुत्वा सङ्कल्प्य तदैव अनीकवतीष्टिः । अष्टाकपालः पुरोडाशो द्रव्यम् । अग्निरनीकवान् देवता । तत्र सूर्योदयात् पूर्वं कर्मारभ्य सूर्योदयकाल एव यथा हविर्निर्वापस्सम्भवेत् तथानुष्ठेयम् । ततो मध्यन्दिने सान्तपनीष्टिः । तत्र चरुर्द्रव्यम् । मरुतस्सान्तपना देवताः । तस्मिन्नेव दिने सायं गृहमेधीयेष्टिः । तत्र दुग्धपक्कश्चरुर्द्रव्यम् । स यजमानस्य यावत्यो गावः सन्ति सर्वास्ता दुग्ध्वा सर्वस्मिस्तस्मिन् पयसि पक्को गृहजनपर्याप्तौदनरूपो भवेत् । मरुतो गृहमेधिनो देवताः । न अत्र आघारप्रयाजानूयाजसामिधेनीप्रभृतीनामङ्गाना-मनुष्ठानम् । केवलमाज्यभागौ हविस्संपादननान्तरीयकाण्यवघातादीनि कर्माणि स्विष्टकृद्यागं चानुतिष्ठेत् । हुतावशिष्टमोदनं यजमानस्य गृहिणः सर्वे समेत्य भक्षयेयुः । भोजनमिदं चतुर्दश्यां रात्रौ भवति । ततो द्वितीयदिन उषसः प्रादुर्भावसमये उत्थाय स्नात्वा यजमानगृहस्थवृषभं तन्नाम सङ्कीर्त्य आह्वयेत् । तच्छ्रुत्वा तस्मिन् प्रतिशब्दायमाने सति पौर्णदर्व्याख्यं होममग्निहोत्रहोमात्पूर्वमनुष्ठाय क्रीडिनेष्टिं कुर्यात् । सा द्वितीयदिनसूर्योदयकालेऽनुष्ठेया । तत्र सप्तकपालः पुरोडाशो द्रव्यम् । मरुतः क्रीडिनो देवताः । मरुतः स्वतवत्यो वा । अन्यत्सर्वं यथावत् ॥

महाहवींषि (साकमेधान्तर्गतानि)

ततो महाहवींषि । तत्राष्टौ यागाः । आग्नेयादिपञ्चकं वैश्वदेववत् । तत ऐन्द्राग्नः, ऐन्द्रः, वैश्वकर्मणश्चेति त्रयः । देवता आग्नेयादिषु पञ्चसु वैश्वदेववत् । तत इन्द्राग्नी, इन्द्रः, विश्वकर्मा च । द्रव्याणि स्पष्टानि । अत्रापि वरुणप्रघासवत् वेदिमध्ये प्राग्देशे उत्तरवेदिं कृत्वा गार्हपत्यादग्निं प्रणीय आहवनीयकरणम्, अग्निं मथित्वा आहवनीये प्रक्षेपश्च भवति । तत आधारराज्यभागप्रयाजानिष्ट्रा, अष्ठानां प्रधानानामनुष्ठानं स्विष्टकृदि-

---

१. आपस्तम्बिनां बोधायनीयानामेव च गार्हपत्यात् प्रणयनमत्र विहितम् । अन्यशाखीयानां पशुबन्धवदाहवनीयादेव प्रणयनं विहितम् । एवमेव वरुणप्रघास-पर्वण्यपि उत्तरस्यां वेद्यामग्निप्रणयनं बोध्यम् ।

---

Tamil Translation (தமிழ்)

ஸாகமேத பர்வம் 49

இனி மூன்றாவது ஸாகமேத பர்வம். இது இரண்டு நாட்களில் செய்யப்பட வேண்டும். இதில் அனீகவதி இஷ்டி, மஹா ஹவிஸுகள், பித்ரு யாகம், த்ர்யம்பக ஹவிஸுகள் என நான்கு கர்மங்கள் உள்ளன. கார்த்திகை அல்லது மார்கழி மாத வளர்பிறை சதுர்தசி அன்று காலை அக்னிஹோத்ரம் செய்து சங்கல்பம் எடுத்த பின் அனீகவதி இஷ்டி செய்ய வேண்டும். அக்னி அனீகவான் இதற்கு தேவதை. சூரிய உதயத்திற்கு முன்பே தொடங்கி உதய காலத்தில் ஹவிஸை அர்ப்பணிக்க வேண்டும். மதிய வேளையில் ஸாந்தபனீ இஷ்டி செய்ய வேண்டும். இதற்கு மருத்கள் தேவதை. அன்றைய தினம் மாலை கிருஹமேதீய இஷ்டி செய்ய வேண்டும். யஜமானரின் வீட்டில் உள்ள அனைத்துப் பசுக்களிடமும் பால் கறந்து அதில் சோற்றைச் சமைக்க வேண்டும். இதற்கு மருத்கள் கிருஹமேதினம் தேவதை. இதில் பிரயாஜம் போன்ற அங்கங்கள் கிடையாது. சமைத்த உணவை வீட்டில் உள்ள அனைவரும் இரவு உண்ண வேண்டும். இரண்டாம் நாள் விடியற்காலையில் யஜமானன் தனது வீட்டு எருதுவை அதன் பெயரைக் கூறி அழைக்க வேண்டும். அது பதிலுக்குக் குரல் கொடுத்ததும் பௌர்ணதார்வ ஹோமம் மற்றும் க்ரீடினேஷ்டி செய்ய வேண்டும்.

மஹா ஹவிஸுகள் (ஸாகமேதத்தின் ஒரு பகுதி):

பின்னர் மஹா ஹவிஸுகள். இதில் எட்டு யாகங்கள் உள்ளன. ஆக்நேயம் முதலான ஐந்து வைஷ்வதேவத்தைப் போன்றது. மற்ற மூன்று ஐந்த்ராக்னம், ஐந்திரம், வைஷ்வகர்மணம் ஆகும். இந்த்ராக்னி, இந்திரன், விஸ்வகர்மா ஆகியோர் தேவதைகள். இதிலும் வருணப்ரகாரத்தைப் போலவே உத்தரவேதி அமைத்து அக்னியை மத்தித்து ஹோமம் செய்ய வேண்டும்.

---

1. ஆபஸ்தம்ப மற்றும் போதாயன மரபினருக்குக் கார்ஹபத்யத்திலிருந்து அக்னியை நிலைநிறுத்துவது விதியாகும். மற்றவர்களுக்கு ஆஹவனீயத்திலிருந்தே இது செய்யப்படும்.

---

Telugu Translation (తెలుగు)

సాకమేధపర్వము 49

ఇక మూడవదైన సాకమేధ పర్వము. దీనిని రెండు రోజుల పాటు నిర్వహించాలి. ఇందులో అనీకవతి ఇష్టి, మహాహవిస్సులు, పితృ యజ్ఞము, త్ర్యంబక హవిస్సులు అని నాలుగు కర్మలు ఉంటాయి. కార్తీక లేదా మార్గశిర మాస శుక్ల పక్ష చతుర్దశి నాడు ఉదయం అగ్నిహోత్రము చేసి సంకల్పము చెప్పుకుని అనీకవతి ఇష్టి చేయాలి. అగ్ని అనీకవంతుడు దీనికి దేవత. సూర్యోదయానికి ముందే ప్రారంభించి సూర్యోదయ కాలంలో హవిస్సును సమర్పించాలి. మధ్యాహ్నం సాంతపనీ ఇష్టి చేయాలి. దీనికి మరుత్తులు దేవత. అదే రోజు సాయంత్రం గృహమేధీయ ఇష్టి చేయాలి. యజమాని ఇంట్లో ఉన్న అన్ని ఆవుల పాలు పితికి ఆ పాలతో అన్నాన్ని వండాలి. దీనికి మరుత్తులు గృహమేధులు దేవత. ఇందులో ప్రయాజాది అంగాలు ఉండవు. వండిన అన్నాన్ని ఇంట్లో వారందరూ రాత్రి భుజించాలి. రెండో రోజు తెల్లవారుజామున యజమాని తన ఎద్దును పేరు పెట్టి పిలవాలి. అది ప్రతిధ్వని (అంబా అని) ఇచ్చిన తర్వాత పౌర్ణదర్వ హోమము మరియు క్రీడినేష్టి నిర్వహించాలి.

మహాహవిస్సులు (సాకమేధములోని భాగము):

తర్వాత మహాహవిస్సులు. ఇందులో ఎనిమిది యాగములు ఉంటాయి. ఆగ్నేయాది ఐదు వైశ్వదేవము వలె ఉంటాయి. మిగిలిన మూడు ఐంద్రాగ్నము, ఐంద్రము, వైశ్వకర్మణము. ఇంద్రాగ్నులు, ఇంద్రుడు, విశ్వకర్మ దేవతలు. ఇందులో కూడా వరుణప్రఘాసము వలె ఉత్తరవేది నిర్మించి అగ్నిని మథించి హోమము చేయాలి.

---

1. ఆపస్తంబ మరియు బౌధాయన శాఖల వారికి గార్హపత్యము నుండి అగ్నిని ప్రణయనం చేయడం విధి. ఇతర శాఖల వారికి పశుబంధము వలె ఆహవనీయము నుండే ప్రణయనం జరుగుతుంది.