Yagna Tatwa Prakashika Page 094 Somayaga Nirupanam

 

सोमयागविकृतिनिरूपणम्
८३

गृहीत्वा आयतने सादयेत्। ततोऽग्निष्टोमसंस्थावदेव क्रमेण कर्माण्यनुतिष्ठन्, अग्निष्टोमस्तोत्रसम्बन्धिचमसगणप्रचारानन्तरम् उक्थ्यग्रहप्रचारं कुर्यात् ॥

तत्रादौ चमसोन्नयनार्थं चमसाध्वर्यून् प्रेष्य, तेषु चमसानापूर्या-गतेषु, अध्वर्युः उक्थ्यस्तोत्रार्थम् उद्गातृन् प्रेष्य तैर्यथावत्स्तुत्वा स्तोत्रे परिसमापिते मैत्रावरुणं शस्त्रशंसनार्थमभ्यर्थ्य, स्वयं च प्रतिगीर्य, तेन शस्त्रे समापिते चमसस्तैश्चमसाध्वर्युभिस्सह प्रथममुक्थ्यग्रहमादाय आहवनीयं गत्वा आश्रावणादिपूर्वकं हुत्वा भक्षयेत् । ततो द्वितीयतृतीयावपि उक्थ्यग्रहावेवमेव चमसैस्सह प्रचरेत् । तत्र त्रिष्वपि पर्यायेषु स्तोतार उद्गातारस्त एव । शस्त्रेषु परं प्रथमे पर्याये मैत्रावरुणः, द्वितीये ब्राह्मणा-च्छंसी, तृतीयेऽच्छावाकश्च शंसितारो भवेयुः। प्रथमे उक्थ्यग्रहे इन्द्रावरुणौ, द्वितीये इन्द्राबृहस्पती, तृतीये इन्द्राविष्णू च देवताः । एवं चोक्थ्यक्रतोः त्रीण्युक्थ्यस्तोत्राणि त्रीणि च शस्त्राण्यधिकानि । तानि चान्ते योजनीयानी-त्येतावान् विशेषः । अन्यत्सर्वं प्रकृतिवत् ॥

षोडशिसंस्था तृतीया

यदि स्यात् षोडशिसंस्थाकः क्रतुः तदा प्रातस्सवने सर्वधारा-ग्रहाणामन्ते चरुस्थे ऊर्ध्वपात्रे षोडश्याख्यं ग्रहं गृहीत्वा खरे आसादयेत् । पशुरत्र मेषस्तृतीय ऐन्द्रः पूर्वाभ्यामाग्नेयैन्द्राग्नाभ्यां सह । तृतीयसवने उक्थ्यग्रहचमसप्रचारानन्तरं षोडश्यर्थाश्चमसानुन्ननीय सूर्यस्यार्धास्तसमये षोडशिस्तोत्रमारम्भयेदध्वर्युः । स्तोत्रे समाप्ते शस्त्रम् । ततस्तद्ग्रहचमस-प्रचारः । अवशिष्टानि कार्याणि प्रकृतिवत् । उक्थ्यपर्यन्तं पञ्चदश स्तोत्राणि शस्त्राणि चेत्युक्तम् । अत्राधिकमेकं शस्त्रं स्तोत्रं च वर्धते । तच्च षोडशम् । तत्सम्बन्धादयं ग्रहः षोडशी । तत्सम्बन्धाच्च क्रतुरपि षोडशीति व्यवह्रियते । श्रुतावेवमेव निर्वचनमुक्तम् ॥

अतिरात्रसंस्था चतुर्थी

अतिरात्रसंस्थाके क्रतौ सोमक्रयकाले बहुलं सोमं क्रीत्वा मित्वा च स्थापयेत् । पूर्वोक्तैः (षोडशिन्युक्तैः) पशुभिस्त्रिभिस्सह मेषी चतुर्थी सरस्वतीदेवताका । तृतीयसवनीयाभिषवकाल एव तत्पर्याप्तमृजीषमभिषुत्य

१. See. तै. सं. ६. ६. ११. ६. २. तै. सं. ६. ६. ११. १.

சோமயாகத்தின் மூன்று மாறுபட்ட வடிவங்களான (விக்ருதி) உக்த்யம், ஷோடசீ மற்றும் அதிராத்ரம் பற்றிய விளக்கங்கள் இதோ:

தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு (Tamil Translation)

௮௯ (83)
சோமயாக விக்ருதி நிரூபணம்

(பாத்திரத்தில்) எடுத்து உரிய இடத்தில் வைக்க வேண்டும். பின்னர் அக்னிஷ்டோமத்தைப் போலவே வரிசையாகச் சடங்குகளைச் செய்து, அக்னிஷ்டோம ஸ்தோத்திரத்திற்குரிய சமஸங்களைச் சமர்ப்பித்த பிறகு 'உக்த்ய' கிரஹச் சடங்கைச் செய்ய வேண்டும்.

அங்கு முதலில் சமஸங்களை (பாத்திரங்கள்) நிரப்புவதற்காகச் சமஸாத்வர்யுக்களை அனுப்பி, அவர்கள் பாத்திரங்களை நிரப்பிக் கொண்டு வந்ததும், அத்வர்யு உக்த்ய ஸ்தோத்திரத்திற்காக உத்காத்ருக்களைத் தூண்டி, அவர்கள் முறைப்படி துதித்து ஸ்தோத்திரம் முடிந்ததும், மைத்ராவருணரை சாஸ்திரம் ஓத வேண்டி, அவர் ஓதும்போது பதில் கூறி, சாஸ்திரம் முடிந்ததும் சமஸாத்வர்யுக்களுடன் சேர்ந்து முதல் உக்த்ய கிரஹத்தை எடுத்து ஆஹவனீய இடத்திற்குச் சென்று ஆச்ராவணம் முதலியவற்றிற்குப் பிறகு ஹோமம் செய்து அருந்த வேண்டும். பின்னர் இரண்டாம் மற்றும் மூன்றாம் உக்த்ய கிரஹங்களையும் அவ்வாறே சமஸங்களுடன் செய்ய வேண்டும். இந்த மூன்று நிலைகளிலும் (பரியாயம்) ஸ்தோத்திரம் செய்பவர்கள் அதே உத்காத்ருக்களே ஆவர். சாஸ்திரங்களைப் பொறுத்தமட்டில் முதல் நிலையில் மைத்ராவருணரும், இரண்டாம் நிலையில் பிராம்மணாச்சம்ஸீயும், மூன்றாம் நிலையில் அச்வவாகரும் ஓதுவார்கள். முதல் உக்த்ய கிரஹத்தில் இந்த்ர-வருணர்கள், இரண்டாவதில் இந்த்ர-பிருஹஸ்பதி, மூன்றாவதில் இந்த்ர-விஷ்ணு ஆகியோர் தேவதைகள் ஆவர். இவ்வாறு உக்த்ய யாகத்தில் மூன்று கூடுதல் ஸ்தோத்திரங்களும் மூன்று கூடுதல் சாஸ்திரங்களும் உள்ளன. அவை இறுதியில் சேர்க்கப்பட வேண்டும் என்பதே இதிலுள்ள சிறப்பு. மற்றவை அனைத்தும் அடிப்படை யாகத்தைப் (அக்னிஷ்டோமம்) போன்றதே.

மூன்றாவது: ஷோடசீ ஸம்ஸ்தா

ஒருவேளை யாகம் ஷோடசீ முறையில் இருந்தால், காலை யாகத்தின் அனைத்துத் தாரா-கிரஹங்களின் முடிவில், ‘ஷோடசீ’ எனப்படும் கிரஹத்தை உயர்ந்த பாத்திரத்தில் எடுத்து மேடையில் (கரை) வைக்க வேண்டும். இங்கு ஆக்நேயம் மற்றும் ஐந்த்ராக்ன பசுக்களுடன் சேர்த்து ‘மேஷம்’ (ஆடு) மூன்றாவது பசுவாக இந்திரனுக்காகப் பலியிடப்படும். மூன்றாம் கால யாகத்தில் உக்த்ய கிரஹச் சடங்கிற்குப் பிறகு ஷோடசீயிற்கான சமஸங்களை நிரப்பி, சூரியன் பாதியளவு மறையும் நேரத்தில் ஷோடசீ ஸ்தோத்திரத்தை அத்வர்யு தொடங்க வேண்டும். ஸ்தோத்திரம் முடிந்ததும் சாஸ்திரம் ஓதப்படும். பின்னர் அந்தக் கிரஹம் மற்றும் சமஸங்களின் சடங்குகள் நடைபெறும். எஞ்சியவை அடிப்படை யாகத்தைப் போன்றதே. உக்த்யம் வரை பதினைந்து ஸ்தோத்திரங்கள் மற்றும் சாஸ்திரங்கள் கூறப்பட்டுள்ளன. இங்கு கூடுதலாக ஒரு ஸ்தோத்திரமும் ஒரு சாஸ்திரமும் அதிகரித்து அது பதினாறாவது (ஷோடசம்) ஆகிறது. அதனுடன் தொடர்புடையதால் இந்தக் கிரஹம் ‘ஷோடசீ’ எனப்படுகிறது. அதன் காரணமாக யாகமும் ‘ஷோடசீ’ என்று வழங்கப்படுகிறது. வேதங்களிலும் இவ்வாறே விளக்கம் கூறப்பட்டுள்ளது.

நான்காவது: அதிராத்ர ஸம்ஸ்தா

அதிராத்ர முறையில் அமையும் யாகத்தில், சோமன் வாங்கும் போதே அதிக அளவில் சோமனை வாங்கி அளந்து வைக்க வேண்டும். முன்னர் கூறிய (ஷோடசீயில் சொன்ன) மூன்று பசுக்களுடன் சரஸ்வதி தேவதைக்காக நான்காவதாக ஒரு பெண் ஆடு பலியிடப்படும். மூன்றாம் கால யாகத்தில் சோமம் பிழியும் போதே அதற்குத் தேவையான சோமச் சக்கையைப் (ருஜீஷம்) பிழிந்து-

1. காண்க: தை. ஸம். 6. 6. 11. 6. 2. தை. ஸம். 6. 6. 11. 1.

---

తెలుగు అనువాదం (Telugu Translation)

83
సోమయాగ వికృతి నిరూపణము

(పాత్రలో) గ్రహించి యథాస్థానంలో ఉంచాలి. ఆ తర్వాత అగ్నిష్టోమం వలెనే వరుసగా కర్మలను నిర్వహిస్తూ, అగ్నిష్టోమ స్తోత్ర సంబంధిత చమసాలను సమర్పించిన తర్వాత ‘ఉక్థ్య’ గ్రహ ప్రక్రియను చేపట్టాలి.

అక్కడ మొదట చమసాలను నింపడం కోసం చమసాధ్వర్యులను పంపి, వారు పాత్రలను నింపి తీసుకువచ్చిన తర్వాత, అధ్వర్యుడు ఉక్థ్య స్తోత్రం కోసం ఉద్గాతలను ప్రేరేపించి, వారు విధిగా స్తుతించి స్తోత్రం ముగిసిన తర్వాత, మైత్రావరుణుని శస్త్ర పాఠం కోసం కోరి, ఆయన పఠిస్తుండగా ప్రతిగరం పలికి, శస్త్రం ముగియగానే చమసాధ్వర్యులతో కలిసి మొదటి ఉక్థ్య గ్రహాన్ని తీసుకుని ఆహవనీయ ప్రదేశానికి వెళ్లి ఆశ్రావణాదుల తర్వాత హోమం చేసి సేవించాలి. ఆ తర్వాత రెండవ మరియు మూడవ ఉక్థ్య గ్రహాలను కూడా ఇదే విధంగా చమసాలతో కలిపి నిర్వహించాలి. ఈ మూడు పర్యాయములలోనూ స్తోత్రం చేసేవారు ఆ ఉద్గాతలే. శస్త్రాల విషయానికి వస్తే మొదటి పర్యాయంలో మైత్రావరుణుడు, రెండవ పర్యాయంలో బ్రాహ్మణాచ్ఛంసి, మూడవ పర్యాయంలో అచ్ఛావాకుడు పఠిస్తారు. మొదటి ఉక్థ్య గ్రహంలో ఇంద్ర-వరుణులు, రెండవ దానిలో ఇంద్ర-బృహస్పతులు, మూడవ దానిలో ఇంద్ర-విష్ణువులు దేవతలు. ఇలా ఉక్థ్య యాగంలో మూడు అదనపు స్తోత్రాలు మరియు మూడు అదనపు శస్త్రాలు ఉంటాయి. వాటిని చివరలో చేర్చాలి అనేది ఇక్కడి విశేషం. మిగిలినవన్నీ ప్రకృతి (అగ్నిష్టోమం) వలెనే ఉంటాయి.

మూడవది: షోడశీ సంస్థ

ఒకవేళ యజ్ఞము షోడశీ పద్ధతిలో ఉంటే, ప్రాతస్సవనంలోని అన్ని ధారా-గ్రహాల చివరలో, ‘షోడశీ’ అనే గ్రహాన్ని ఎత్తైన పాత్రలో గ్రహించి ఖరము (అరుగు) మీద ఉంచాలి. ఇక్కడ ఆగ్నేయ మరియు ఐంద్రాగ్న పశువులతో పాటు ఇంద్రుని కోసం ‘మేషము’ (గొర్రె) మూడవ పశువుగా ఉంటుంది. తృతీయ సవనంలో ఉక్థ్య గ్రహ ప్రక్రియ తర్వాత షోడశీ కోసం చమసాలను నింపి, సూర్యుడు సగం అస్తమించే సమయంలో షోడశీ స్తోత్రాన్ని అధ్వర్యుడు ప్రారంభించాలి. స్తోత్రం ముగిసిన తర్వాత శస్త్ర పాఠం జరుగుతుంది. ఆపై ఆ గ్రహము మరియు చమసాల ప్రక్రియ నిర్వహించాలి. మిగిలినవి ప్రకృతి వలెనే ఉంటాయి. ఉక్థ్యము వరకు పదిహేను స్తోత్రాలు మరియు శస్త్రాలు చెప్పబడ్డాయి. ఇక్కడ అదనంగా ఒక స్తోత్రం మరియు ఒక శస్త్రం పెరిగి అది పదహారవది (షోడశము) అవుతుంది. దానితో సంబంధం ఉండటం వల్ల ఈ గ్రహాన్ని ‘షోడశీ’ అంటారు. దాని వల్ల యాగమును కూడా ‘షోడశీ’ అని వ్యవహరిస్తారు. వేదాలలో కూడా ఇదే వివరణ ఇవ్వబడింది.

నాలుగవది: అతిరాత్ర సంస్థ

అతిరాత్ర పద్ధతిలో సాగే యాగంలో, సోమను కొనేటప్పుడే ఎక్కువ మొత్తంలో సోమను కొని కొలిచి ఉంచుకోవాలి. ముందు చెప్పిన (షోడశీలో పేర్కొన్న) మూడు పశువులతో పాటు సరస్వతీ దేవత కోసం నాలుగవదిగా ఒక ఆడ మేక ఉంటుంది. తృతీయ సవనంలో సోమరసం పిండే సమయంలోనే దానికి సరిపడా సోమ పిప్పిని (ఋజీషము) పిండి-

1. చూడుము: తై. సం. 6. 6. 11. 6. 2. తై. సం. 6. 6. 11. 1.