Yagna Tatwa Prakashika Page 091 Somayaga Nirupanam

 

८०
यज्ञतत्त्वप्रकाशे

सौम्यचरुः

ततः सौम्यंचरुयागः । अनवस्रावितः तण्डुलपक्क ओदनः "चरुः" इत्युच्यते । तं यागमिष्टिकल्पेनानुष्ठाय तत उपांशुपात्रेण प्रातस्सवनोपयुक्तेन पालीवताख्यं ग्रहम् आग्रयणस्थालीतो गृहीत्वा अनासाद्यैव आश्रावणाद्यनन्तरं जुहुयात् । अत्र अग्निः पत्नीवान् देवता । ततस्तदीयभक्षणे निर्वर्तिते आधवनीयपालस्थं सर्वं सोमरसं पूतभृत्युत्पूय ततस्सर्वाश्चमसांश्चमसाध्वर्यु-भिरुन्नाय्य यज्ञायज्ञियाख्यमग्निष्टोमस्तोत्रमन्तिमम् उद्गातृभिः प्रारम्भयेत् । स्तोत्रमिदमेकविंशस्तोमकम् । स्तोत्रस्तवनकाले सर्वे तत्सम्बन्धिनः स्वं शिरोऽवकुण्ठयेयुः । स्तोत्रे समाप्ते होता आग्निमारुताख्यमन्तिमं शस्त्रं शंसेत् । अध्वर्युः प्रतिगिरेत् । शस्त्रस्यान्तिमायामृचि शस्यमानायां प्रतिप्रस्थाता प्रातस्सवने चरमगृहीतं ध्रुवग्रहं होतृचमसेऽवनयेत् । ततो होतृचमसमध्वर्युः अन्यांश्चमसांश्चमसाध्वर्यवश्च आदाय यथावज्जुहुयुः । अत्र अग्निवैश्वानरो मरुतश्च देवताः । ततस्तेषां भक्षणम् । तदनन्तरमव-शिष्टपाशुककर्मणामनुष्ठानं परिधिप्रहरणान्तम् । अत्र अध्वर्युर्विरमेत् ॥

हारियोजनग्रहप्रचारः

तत उन्नेता आग्रयणपात्रस्थं सर्वं सोमरसं द्रोणकलशेण गृहीत्वा सादनमकृत्त्वैव यवधानाभिस्संमिश्र्य पात्रं शिरसि निक्षिप्य आश्रावणादौ कृते शिरस्त एव जुहुयात् । ततः सर्वे ऋत्विजो हारियोजनं भक्षयेयुः । ततश्चमसिनः स्वं स्वं चमसमवजिघ्रेयुः । तदेवात्र भक्षणम्, न तु पूर्ववत् प्रत्यक्ष भक्षणम् । ततश्चमसिनामाग्नीध्रीये $^क$दधिद्रप्सभक्षणम् । ततः ऋत्विजः पूर्वप्रतिज्ञातं परस्परसख्यं विसृजेयुः । ततः पत्नीसंयाजसमिष्ट-यजुर्होमादिकं सवनीयहविरङ्गकलापं परिसमाप्य प्रायश्चित्तहोमान् हुत्वा सवनसमाप्तिहोमं कुर्यात् । ततो यजमानस्य विष्णुक्रमणादि ॥

॥ एतावता तृतीयसवनं समाप्तम् ॥

क. दधिद्रप्सो दध्नोऽत्यल्पोऽंशः । दधि च लौकिकमापणादितो ग्राह्यम् ।
१. आप. श्रौ. १३. १३. १४—२२.
२. आप. श्रौ. १३. १७. १—९. १८. १—५. बौ. ८. १६.

௮0 (80)
யக்ஞதத்வப்ரகாசம்

ஸௌம்ய-சரு (ஸௌம்யசரு:)

அதன்பிறகு ஸௌம்ய-சரு யாகம் நடைபெறும். வடித்தெடுக்கப்படாத, அரிசியால் சமைக்கப்பட்ட அன்னம் "சரு" எனப்படும். அந்த யாகத்தை இஷ்டி முறைப்படி நடத்திவிட்டு, காலை யாகத்தில் பயன்படுத்தப்பட்ட உபாம்சு பாத்திரத்தைக் கொண்டு ஆக்ரயண ஸ்தாலியிலிருந்து ‘பாலீவதம்’ எனும் கிரஹத்தை (சோம ரசம்) எடுத்து, மேடையில் வைக்காமலேயே ஆச்ராவணம் முதலியவற்றிற்குப் பிறகு ஹோமம் செய்ய வேண்டும். இங்கு ‘பத்னீவான் அக்னி’ தேவதை ஆவார். பின்னர் அதனை அருந்தி முடித்த பிறகு, ஆதவனீய பாத்திரத்தில் உள்ள சோம ரசம் முழுவதையும் தூய்மைப்படுத்தி, சமஸாத்வர்யுக்கள் மூலம் அனைத்துச் சமஸங்களையும் (பாத்திரங்கள்) நிரப்பி, ‘யக்ஞாயக்ஞியம்’ எனப்படும் இறுதி அக்னிஷ்டோம ஸ்தோத்திரத்தை உத்காத்ருக்கள் மூலம் தொடங்க வேண்டும். இந்த ஸ்தோத்திரம் இருபத்தியொரு ஸ்தோமங்களைக் கொண்டது. ஸ்தோத்திரம் பாடும்போது அதனுடன் தொடர்புடைய அனைவரும் தங்கள் தலைகளைத் துணியால் மூடிக்கொள்ள வேண்டும். ஸ்தோத்திரம் முடிந்ததும் ஹோதா ‘ஆக்னிமாருதம்’ எனப்படும் இறுதி சாஸ்திரத்தை ஓத வேண்டும்; அத்வர்யு அதற்குப் பதில் (ப்ரதிகரம்) கூற வேண்டும். சாஸ்திரத்தின் இறுதி ருக்கு ஓதப்படும்போது, பிரதிப்ரஸ்தாதா காலை யாகத்தில் இறுதியாக எடுக்கப்பட்ட ‘துருவ கிரஹத்தை’ ஹோதா-சமஸத்தில் ஊற்ற வேண்டும். பின்னர் அத்வர்யு ஹோதா-சமஸத்தையும், சமஸாத்வர்யுக்கள் மற்ற சமஸங்களையும் எடுத்துக்கொண்டு முறைப்படி ஹோமம் செய்ய வேண்டும். இங்கு ‘வைச்வாநர அக்னி’ மற்றும் ‘மருத்துக்கள்’ தேவதைகள் ஆவர். பின்னர் அவற்றை அருந்த வேண்டும். அதன் பிறகு எஞ்சிய பசுயாகக் கிரியைகளை பரிதி-ப்ரஹரணம் (வேலிக்குச்சிகளை எறிதல்) வரை செய்து முடிக்க வேண்டும். இத்துடன் அத்வர்யுவின் பணி நிறைகிறது.

ஹாரியோஜன-கிரஹ அனுஷ்டானம்

பின்னர் உன்னேதா ஆக்ரயண பாத்திரத்தில் உள்ள சோம ரசம் முழுவதையும் துரோணகலசத்தில் எடுத்து, மேடையில் வைக்காமலேயே வறுத்த யவ தானியங்களுடன் கலந்து, பாத்திரத்தைத் தலையில் வைத்துக்கொண்டு, ஆச்ராவணம் முதலியவை முடிந்ததும் தலையிலிருந்தபடியே ஹோமம் செய்ய வேண்டும். பின்னர் அனைத்து ரித்விக்குகளும் ‘ஹாரியோஜனம்’ அருந்த வேண்டும். பின்னர் சமஸதாரிகள் தத்தமது சமஸங்களை நுகர்ந்து பார்க்க வேண்டும்; இதுவே இங்கு அருந்துவதாகக் (பக்ஷணம்) கருதப்படுகிறது, முன்பு போல நேரடியாக அருந்தக் கூடாது. பின்னர் சமஸதாரிகள் ஆக்நீத்ரீய இடத்தில் $^க$ததி-த்ரப்ஸத்தை (தயிர் துளிகள்) அருந்த வேண்டும். பின்னர் ரித்விக்குகள் யாகத் தொடக்கத்தில் ஒருவருக்கொருவர் செய்து கொண்ட ஒப்பந்தத்தை (சக்யம்) முடிவுக்குக் கொண்டு வர வேண்டும். பின்னர் பத்னீஸம்யாஜம், ஸமிஷ்ட-யஜுர் ஹோமம் போன்ற ஸவனீய ஹவிஸ் தொடர்பான சடங்குகளை முடித்து, பரிகார ஹோமங்களைச் செய்து, யாக நிறைவு ஹோமத்தைச் செய்ய வேண்டும். பின்னர் யஜமானன் விஷ்ணு-க்ரமணம் (விஷ்ணுவின் அடிகளைப் பின்பற்றுதல்) முதலானவற்றைச் செய்ய வேண்டும்.

|| இத்துடன் மூன்றாம் கால யாகம் (திருதீய ஸவனம்) முடிவடைந்தது ||

க. ததி-த்ரப்ஸம் என்பது தயிரின் மிகச்சிறிய பகுதி. தயிர் கடைகளில் இருந்து வாங்கப்பட்டது.

1. ஆப். ஸ்ரௌ. 13. 13. 14—22.
2. ஆப். ஸ்ரௌ. 13. 17. 1—9. 18. 1—5. போதா. 8. 16.

---

80
యజ్ఞతత్త్వప్రకాశే

సౌమ్య-చరువు (సౌమ్యచరుః)

ఆ తర్వాత సౌమ్య-చరు యాగం జరుగుతుంది. వార్చకుండా బియ్యంతో వండిన అన్నాన్ని "చరువు" అంటారు. ఆ యాగాన్ని ఇష్టి పద్ధతిలో నిర్వహించి, ప్రాతస్సవనంలో ఉపయోగించిన ఉపాంశు పాత్రతో ఆగ్రయణ స్థాలి నుండి ‘పాలీవతము’ అనే గ్రహాన్ని (సోమరసం) తీసుకుని, అరుగు మీద ఉంచకుండానే ఆశ్రావణాదుల తర్వాత హోమం చేయాలి. ఇక్కడ ‘పత్నీవాన్ అగ్ని’ దేవత. ఆ తర్వాత దానిని సేవించిన పిమ్మట, ఆధవనీయ పాత్రలో ఉన్న సోమరసాన్ని అంతటినీ శుద్ధి చేసి, చమసాధ్వర్యుల ద్వారా అన్ని చమసాలను (పాత్రలను) నింపి, ‘యజ్ఞాయజ్ఞీయము’ అనే చివరి అగ్నిష్టోమ స్తోత్రాన్ని ఉద్గాతల ద్వారా ప్రారంభించాలి. ఈ స్తోత్రము ఇరవై ఒకటి స్తోమములతో కూడి ఉంటుంది. స్తోత్ర గానం చేసే సమయంలో దానికి సంబంధించిన వారందరూ తమ తలలను వస్త్రంతో కప్పుకోవాలి. స్తోత్రం ముగిసిన తర్వాత హోత ‘ఆగ్నిమారుతము’ అనే చివరి శస్త్రమును పఠించాలి; అధ్వర్యుడు దానికి ప్రతిగరం (బదులు) పలకాలి. శస్త్రము యొక్క చివరి ఋక్కు పఠించేటప్పుడు, ప్రతిప్రస్థాత ప్రాతస్సవనంలో చివరిగా తీసుకున్న ‘ధ్రువ గ్రహాన్ని’ హోతృ-చమసంలో పోయాలి. ఆ తర్వాత అధ్వర్యుడు హోతృ-చమసాన్ని, చమసాధ్వర్యులు ఇతర చమసాలను తీసుకుని విధిపూర్వకముగా హోమం చేయాలి. ఇక్కడ ‘వైశ్వానర అగ్ని’ మరియు ‘మరుత్తులు’ దేవతలు. ఆ తర్వాత వాటిని సేవించాలి. ఆపై మిగిలిన పశుయాగ క్రియలను పరిధి-ప్రహరణము (కంచె పుల్లలను అగ్నిలో వేయడం) వరకు పూర్తి చేయాలి. ఇంతటితో అధ్వర్యుని పని ముగుస్తుంది.

హారియోజన-గ్రహ ప్రచారము

ఆ తర్వాత ఉన్నేత ఆగ్రయణ పాత్రలోని సోమరసాన్ని అంతటినీ ద్రోణకలశంలోకి తీసుకుని, అరుగు మీద ఉంచకుండానే వేయించిన యవలతో కలిపి, పాత్రను తలపై ఉంచుకుని, ఆశ్రావణాదులు ముగిసిన తర్వాత తల పైనుండే హోమం చేయాలి. తర్వాత ఋత్విక్కులందరూ ‘హారియోజనము’ను భక్షించాలి (సేవించాలి). ఆపై చమసధారులు తమ తమ చమసాలను మూర్కొనాలి (వాసన చూడాలి); ఇక్కడ అదే భక్షణముగా పరిగణించబడుతుంది, ముందు వలె నేరుగా తాగకూడదు. తర్వాత చమసధారులు ఆగ్నీధ్రీయ ప్రదేశంలో $^క$దధి-ద్రప్సమును (పెరుగు చుక్కలను) సేవించాలి. ఆ తర్వాత ఋత్విక్కులు యాగారంభంలో ఒకరికొకరు చేసుకున్న స్నేహ ఒప్పందాన్ని (సఖ్యం) విరమించాలి. ఆపై పత్నీసంయాజము, సమిష్ట-యజుర్హోమము మొదలైన సవనీయ హవిస్సంబంధిత క్రియలను పూర్తి చేసి, ప్రాయశ్చిత్త హోమాలు నిర్వహించి, యజ్ఞ సమాప్తి హోమం చేయాలి. ఆ తర్వాత యజమానుడు విష్ణు-క్రమణము మొదలైనవి చేయాలి.

|| ఇంతటితో తృతీయ సవనము సమాప్తము ||

క. దధి-ద్రప్సము అంటే పెరుగు యొక్క అతి తక్కువ భాగం. పెరుగును అంగడి నుండి సేకరించాలి.

1. ఆప. శ్రౌ. 13. 13. 14—22.
2. ఆప. శ్రౌ. 13. 17. 1—9. 18. 1—5. బోధా. 8. 16.

---