Yagna Tatwa Prakashika Page 085 Somayaga Nirupanam

 

७४
यज्ञतत्त्वप्रकाशे
उक्थ्यग्रहप्रचारः

ततस्तान् प्रक्षाल्य खरे स्थापयित्वा उक्थ्यस्थालीतस्तृतीयं भागमुक्थ्यपात्रे गृहीत्वा खरे सादयित्वा चमसांश्च पूरयित्वा द्वितीया-ज्यस्तोत्रकरणायाद्वातृगणं प्रेरयेत् । तेन स्तुते स्तोत्रे, मैत्रावरुणं शस्त्रार्थ प्रेष्य तेन शस्त्रे पठ्यमाने पूर्ववत्प्रतिगीर्य शस्त्रे समाप्ते पूर्ववदेव होमं, सर्वभक्षणं, प्रक्षालनं, खरे सादनं च कर्तव्यम् । अयमुक्थ्यप्रथमपर्यायः । ततः पूर्ववदेवोक्थ्यस्थालीतृतीयांशस्य ग्रहणम्, उक्थ्यपात्रे चमसानां पूरणम्, तृतीयाज्यस्तोत्राय प्रवर्तनमुद्गातृगणस्य, तत्समाप्तौ शस्त्रार्थं ब्राह्मणा-च्छंसिनः प्रेरणम्, तत्प्रतिगरः, ततो होमः, भक्षणं च ग्रहचमसानाम्, प्रक्षालितानां खरे सादनं चेति । अयं द्वितीयः पर्याय उक्थ्यस्य । अत्र ग्रहस्य चमसानां च मित्रावरुणौ देवता । एवमेव तृतीयपर्यायोऽपि । तृतीयपर्याये उक्थ्यस्थालीतस्सर्वस्यापि निरवशेषस्य सोमरसस्य ग्रहणमिति विशेषः । अत्रेन्द्राग्नी देवता । शस्त्रकर्ता अच्छावाकः । अनयोर्द्वितीयतृतीय-पर्याययोः ग्रहग्रहणशस्त्रप्रतिगरग्रहहोमेषु कर्ता प्रतिप्रस्थाता । भक्षणान्ते सवनसंस्थाहुतिं हुत्वा आरम्भकाले येन मार्गेण विहारं प्रविष्टास्तेनैव ऋत्विजो बहिर्निर्गच्छेयुः ॥

॥ एतावता प्रातस्सवनं समाप्तम् ॥

अथ माध्यन्दिनं सवनम्

*तत्र भगवति भास्वति नभसो मध्यं गते विहारं प्रविश्य माध्यन्दिनसवनकर्म आरभेरन् सयजमाना ऋत्विजः । तत्र प्रथमं महा-भिषवः । सोमस्य बन्धनं विस्रस्य, बन्धनवनं ग्रावस्तुते दत्त्वा, महा-भिषवमारभेरन् । तं प्रातस्सवनवदेवत्विजो दिगुपदेशनादिपूर्वकं यथों-वत्कुर्युः । अभिषवे समाप्ते प्रातस्सवनवदेव सवनीयहविर्निर्वापादिक-

क. आदौ लोकद्वारसाग्नो गानं कर्तव्यम् । तच्च यजमानेनानीध्रीयाग्मि-समीपे तस्मिन्नेव च होमः कर्तव्यः ।

१. See. आप. श्रौ. १२. २८. ११. बौधा. श्रौ. ७. १७ का. श्रौ. ९. १४. ८.
२. See. आप. श्रौ. १३. १. बौधा. श्रौ. ८. १. कात्या. श्रौ. १०. १.

௭௪ (74)
யக்ஞதத்வப்ரகாசம்
உக்த்ய-கிரஹ அனுஷ்டானம்

பின்னர் அவற்றைக் கழுவி மேடை (கரை) மேல் வைத்து, உக்த்ய-ஸ்தாலியில் இருந்து மூன்றில் ஒரு பங்கு சோம ரசத்தை உக்த்ய பாத்திரத்தில் எடுத்து மேடை மேல் வைத்து, சமஸங்களையும் நிரப்பி, இரண்டாவது ஆஜ்ய ஸ்தோத்திரத்தைச் செய்யுமாறு உத்காத்ரு குழுவினரைத் தூண்ட வேண்டும். அவர்கள் ஸ்தோத்திரம் செய்த பிறகு, மைத்ராவருணரை சஸ்திரப் பாடத்திற்காக அழைத்து, அவர் சஸ்திரம் ஓதும்போது முன்னரே சொன்னது போல் பதில் (ப்ரதிகரம்) கூறி, சஸ்திரம் முடிந்ததும் முன்னரே சொன்னது போல் ஹோமம், முழுமையாக அருந்துதல், பாத்திரங்களைக் கழுவுதல் மற்றும் மேடை மேல் வைத்தல் ஆகியவற்றைச் செய்ய வேண்டும். இது உக்த்யத்தின் முதல் நிலை (பரியாயம்) ஆகும். பின்னர் முன்னரே சொன்னது போல் உக்த்ய-ஸ்தாலியில் இருந்து அடுத்த மூன்றில் ஒரு பங்கை எடுத்து, உக்த்ய பாத்திரத்தில் சமஸங்களை நிரப்பி, மூன்றாவது ஆஜ்ய ஸ்தோத்திரத்திற்காக உத்காத்ரு குழுவினரைத் தூண்டி, அது முடிந்ததும் சஸ்திரப் பாடத்திற்காக பிராம்மணாச்சம்ஸீயைத் தூண்டி, பதில் கூறி, பின்னர் ஹோமம் மற்றும் கிரஹ-சமஸங்களை அருந்தி, கழுவிய பின் மேடை மேல் வைக்க வேண்டும். இது உக்த்யத்தின் இரண்டாவது நிலை ஆகும். இங்கு கிரஹம் மற்றும் சமஸங்களுக்கு மித்ரா-வருணர்கள் தேவதைகள் ஆவர். இவ்வாறே மூன்றாவது நிலையும் நடைபெறும். மூன்றாவது நிலையில் உக்த்ய-ஸ்தாலியில் உள்ள மீதமுள்ள சோம ரசம் முழுவதையும் எஞ்சியிருக்காதவாறு எடுக்க வேண்டும் என்பதே சிறப்பு. இங்கு இந்த்ர-அக்னிகள் தேவதைகள். சாஸ்திரம் ஓதுபவர் அச்வவாகன் ஆவார். இந்த இரண்டாவது மற்றும் மூன்றாவது நிலைகளில் கிரஹங்களை எடுத்தல், சாஸ்திரத்திற்குப் பதில் கூறுதல் மற்றும் கிரஹ ஹோமம் செய்தல் ஆகியவற்றைச் செய்பவர் பிரதிப்ரஸ்தாதா ஆவார். அருந்தி முடித்த பிறகு ஸவன-ஸம்ஸ்தா ஆஹுதியை ஹோமம் செய்துவிட்டு, தொடக்கத்தில் எந்த வழியாக யாகசாலைக்குள் நுழைந்தார்களோ, அதே வழியாக ரித்விக்குகள் வெளியே செல்ல வேண்டும்.

|| இத்துடன் காலை நேர யாகம் (ப்ராதஸ்ஸவனம்) முடிவடைந்தது ||

மதிய நேர யாகம் (மாத்யந்தின ஸவனம்)

*பகவான் சூரியன் ஆகாயத்தின் நடுவே வரும்போது (நண்பகல்), யஜமானருடன் ரித்விக்குகள் யாகசாலைக்குள் நுழைந்து மதிய நேர யாகக் கிரியைகளைத் தொடங்க வேண்டும். அங்கு முதலில் 'மஹா-அபிஷவம்' (சோம ரசம் பிழிதல்) நடைபெறும். சோமக் கட்டுகளை அவிழ்த்து, அவிழ்த்த துணியைக் கிராவஸ்துத்திடம் (ரித்விக்) கொடுத்துவிட்டு, மஹா-அபிஷவத்தைத் தொடங்க வேண்டும். ரித்விக்குகள் காலை நேர யாகத்தைப் போலவே திசைகளைத் துதித்து முறைப்படி அதனைச் செய்ய வேண்டும். அபிஷவம் முடிந்ததும் காலை நேர யாகத்தைப் போலவே ஸவனீய ஹவிஸ்களைப் பிரித்தல் போன்றவற்றைச் செய்ய வேண்டும்.

க. தொடக்கத்தில் லோகத்வார ஸாம கானத்தைச் செய்ய வேண்டும். அதனை யஜமானன் ஆக்நீத்ரீய அக்னிக்கு அருகில் செய்ய வேண்டும், அங்கேயே ஹோமமும் செய்யப்பட வேண்டும்.

---

74
యజ్ఞతత్త్వప్రకాశే
ఉక్థ్య-గ్రహ ప్రచారము

ఆ తర్వాత వాటిని కడిగి ఖరము (అరుగు) మీద ఉంచి, ఉక్థ్య-స్థాలి నుండి మూడవ వంతు సోమరసాన్ని ఉక్థ్య పాత్రలోకి తీసుకుని ఖరము మీద ఉంచి, చమసములను నింపి, రెండవ ఆజ్య స్తోత్రము చేయవలసిందిగా ఉద్గాతృ గణమును ప్రేరేపించాలి. వారు స్తోత్రము చేసిన తర్వాత, మైత్రావరుణుని శస్త్ర పాఠము (మంత్ర పఠనము) కోసం పంపి, ఆయన శస్త్రమును పఠిస్తుండగా ముందు చెప్పినట్లే ప్రతిగరం (బదులు) పలికి, శస్త్రము ముగియగానే ముందు వలెనే హోమము, సర్వ భక్షణము, పాత్రలను కడగడం మరియు ఖరము మీద ఉంచడం చేయాలి. ఇది ఉక్థ్యము యొక్క మొదటి పర్యాయము. ఆ తర్వాత ముందు వలెనే ఉక్థ్య-స్థాలి నుండి తర్వాతి మూడవ వంతును తీసుకుని, ఉక్థ్య పాత్రలో చమసములను నింపి, మూడవ ఆజ్య స్తోత్రము కోసం ఉద్గాతృ గణమును ప్రేరేపించి, అది ముగిసిన తర్వాత శస్త్ర పాఠము కోసం బ్రాహ్మణాచ్ఛంసిని ప్రేరేపించి, ప్రతిగరం పలికి, ఆపై హోమము మరియు గ్రహ-చమసములను భక్షించి, కడిగిన పాత్రలను ఖరము మీద ఉంచాలి. ఇది ఉక్థ్యము యొక్క రెండవ పర్యాయము. ఇక్కడ గ్రహమునకు మరియు చమసములకు మిత్రావరుణులు దేవతలు. ఇదే విధంగా మూడవ పర్యాయము కూడా జరుగుతుంది. మూడవ పర్యాయమున ఉక్థ్య-స్థాలిలోని మిగిలిన సోమరసాన్ని నిశ్శేషముగా (పూర్తిగా) గ్రహించడం ఇక్కడి విశేషము. ఇక్కడ ఇంద్రాగ్నులు దేవతలు. శస్త్ర పాఠము చేసేవారు అచ్ఛావాకుడు. ఈ రెండవ మరియు మూడవ పర్యాయములలో గ్రహాలను తీసుకోవడం, శస్త్రమునకు ప్రతిగరం పలకడం మరియు గ్రహ హోమము చేయడంలో ప్రతిప్రస్థాత కర్తగా ఉంటాడు. భక్షణము ముగిసిన తర్వాత సవన-సంస్థా ఆహుతిని హోమం చేసి, ప్రారంభంలో ఏ మార్గం ద్వారా యజ్ఞశాలలోకి ప్రవేశించారో అదే మార్గం ద్వారా ఋత్విక్కులు బయటకు వెళ్ళాలి.

|| ఇంతటితో ప్రాతస్సవనము (ఉదయకాలపు యజ్ఞము) సమాప్తము ||

మాధ్యందిన సవనము (మధ్యాహ్న కాలపు యజ్ఞము)

*సూర్య భగవానుడు ఆకాశం మధ్యలోకి వచ్చినప్పుడు (మధ్యాహ్నం), యజమానితో కలిసి ఋత్విక్కులు యజ్ఞశాలలోకి ప్రవేశించి మాధ్యందిన సవన కర్మలను ప్రారంభించాలి. అక్కడ మొదట ‘మహా-అభిషవము’ (సోమరసాన్ని పిండటం) జరుగుతుంది. సోమ కట్టలను విప్పి, విప్పిన వస్త్రాన్ని గ్రావస్తుత్తుకు (ఋత్విక్కు) ఇచ్చి, మహా-అభిషవమును ప్రారంభించాలి. ఋత్విక్కులు ప్రాతస్సవనము వలెనే దిశలను స్తుతించి విధిపూర్వకముగా దానిని నిర్వహించాలి. అభిషవము ముగిసిన తర్వాత ప్రాతస్సవనము వలెనే సవనీయ హవిస్సులను వేరు చేయడం వంటివి చేయాలి.