Yagna Tatwa Prakashika Page 071 (Soma yaga Nirupanam)

 

सोमयागनिरूपणम्

यथा —

१. अध्वर्युगणः	२. ब्रह्मगणः	३. होतृगणः	४. उद्गातृगणः
१. अध्वर्युः	१. ब्रह्मा	१. होता	१. उद्गाता
२. प्रतिप्रस्थाता	२. ब्राह्मणाच्छंसी	२. मैत्रावरुणः	२. प्रस्तोता
३. नेष्टा	३. आग्नीध्रः	३. अच्छावाकः	३. प्रतिहर्ता
४. उन्नेता	४. पोता	४. ग्रावस्तुत्	४. सुब्रह्मण्यः

एतदतिरिक्तं सदस्यनामकऋत्विजं सप्तदशं कथयन्ति केचन सूत्रकाराः । एवमृत्विजो वृत्वा कर्मणो निर्विघ्नपरिसमाप्तये देवता उपस्थाय, गार्हपत्याग्निमरण्योः समारोप्य, तमग्निं शमयित्वा अरणी यज्ञसामग्रीश्च गृहीत्वा, गृहात् सोमयागार्थं पूर्वनिर्णीतं स्थानं सपत्नीको गत्वा, तत्र अरणी मथित्वा, पूर्वनिर्मिते गार्हपत्यायतने मथनोत्पन्नमग्निं प्रतिष्ठापयेत् । ततोऽध्वर्युराहवनीयं प्रणीय, तत्र संभारयजुस्संज्ञकान् (एक) चतुर्विंशतिसङ्ख्याकान् होमान् हुत्वा, तमग्निं विसृज्य, पुनर्गार्हपत्यात् प्रणीय, सप्तहोतृसंज्ञकं होमं कृत्वा, तमप्युत्सृज्य, पुनः तत एवाहवनीय-दक्षिणाग्नी विहृत्य तत्र दीक्षणीयेष्टिं कुर्यात्। तत्र एकादशकपालः पुरोडाशो द्रव्यम् । अग्नाविष्णू देवता । पुरोडाशस्तु व्रीहिपिष्टैरेव निष्पाद्यः । तां परिसमाप्य तत्र $^क

$$

^२

$$

^३$विकल्पं केचिदिच्छन्ति । नखनिकृन्तनादिकं तु भवत्येव । ततो जायापती प्राग्वंशमण्डप एव स्वाभिरुचितं शास्त्रानिविद्धं वस्त्वन्ना-दिकं भुञ्जीयाताम् । तत उभावपि स्वाङ्गानि नवनीतेन अनुलिम्पतः । अञ्जते च स्वे अञ्जनेनाक्षिणी । ततोऽध्वर्युः दीक्षाहुतीः षट् हुत्वा -

क. शालाया उपरि आच्छादनधारणवंशा यस्मात् प्रागग्रा एव, तत इयं संज्ञा ।
१. See. आप. श्रौ. १०. १. १०.
२. See. कात्या श्रौ. ७. १. १४-१८.
३. See. कात्या. श्रौ. ७. २. १९.

---

59
சோமயாக நிரூபணம்

உதாரணமாக —

1. அத்வர்யு குழு | 2. பிரம்ம குழு | 3. ஹோத்ரு குழு | 4. உத்காத்ரு குழு
   ---|---|---|---
2. அத்வர்யு | 1. பிரம்மா | 1. ஹோதா | 1. உத்காதா
3. பிரதிப்ரஸ்தாதா | 2. பிராம்மணாச்சம்ஸீ | 2. மைத்ராவருண: | 2. பிரஸ்தோதா
4. நேஷ்டா | 3. ஆக்நீத்ரன் | 3. அச்சா வாகன் | 3. பிரதிஹர்த்தா
5. உன்னேதா | 4. போதா | 4. கிராவஸ்துத் | 4. சுப்பிரமண்யன்

இது தவிர 'ஸதஸ்யன்' எனப்படும் பதினேழாவது ரித்விக்கைச் சில சூத்திரக்காரர்கள் குறிப்பிடுகின்றனர். இவ்வாறு ரித்விக்குகளைத் தேர்ந்தெடுத்து, காரியம் தடையின்றி முடிவடைய தேவதைகளை வழிபட்டு, கார்ஹபத்ய அக்னியை அரணிக் கட்டைகளில் ஏற்றி, அந்த அக்னியை அணைத்துவிட்டு, அரணிக் கட்டைகளையும் யாகப் பொருட்களையும் எடுத்துக் கொண்டு, வீட்டிலிருந்து சோமயாகத்திற்காக முன்பே தீர்மானிக்கப்பட்ட இடத்திற்குத் தன் மனைவியுடன் செல்ல வேண்டும். அங்கு அரணிக் கட்டைகளைக் கடைந்து நெருப்பை உண்டாக்கி, முன்பே அமைக்கப்பட்ட கார்ஹபத்ய இடத்தில் அந்த அக்னியைப் பிரதிஷ்டை செய்ய வேண்டும். பிறகு அத்வர்யு ஆஹவனீய அக்னியைக் கொண்டு வந்து, அங்கு 'ஸம்பாரயஜுஸ்' எனப்படும் இருபத்தி நான்கு ஹோமங்களைச் செய்து, அந்த அக்னியை விடுத்து, மீண்டும் கார்ஹபத்யத்திலிருந்து அக்னியைக் கொண்டு வந்து 'ஸப்தஹோத்ரு' ஹோமத்தைச் செய்து, அதையும் விடுத்து, மீண்டும் அங்கிருந்தே ஆஹவனீய மற்றும் தக்ஷிணாக்னிகளைப் பிரித்து அங்கு 'தீக்ஷணீயேஷ்டி' செய்ய வேண்டும். அதில் பதினொரு கபாலங்களில் சமைக்கப்பட்ட புரோடாசம் அர்ப்பணப் பொருளாகும். அக்னி மற்றும் விஷ்ணு தேவதைகள் ஆவர். புரோடாசம் நெல் மாவினால் மட்டுமே செய்யப்பட வேண்டும். அதை முடித்துவிட்டு அங்கு $^க$பிராசீனவம்சம் அல்லது விமிதம் எனப்படும் யாக சாலையை அமைத்து, அதன் வடக்குப் பகுதியில் திறந்த வெளியில் யஜமானன் க்ஷௌரம் செய்து கொண்டு, ஓடும் நீரில் புனித நீராடி, அத்வர்யு கொடுத்த பட்டு வஸ்திரங்களை அணிய வேண்டும். இவ்வாறே யஜமானின் மனைவிக்கும் கூந்தலைத் தவிர்த்து க்ஷௌரம், நகம் வெட்டுதல், நீராடல், புத்தாடை அணிதல் ஆகியவை நடைபெறும். மனைவியின் க்ஷௌர விஷயத்தில் சிலர் விருப்பத்திற்கு ஏற்ப விடலாம் என்கின்றனர். நகம் வெட்டுதல் போன்றவை கட்டாயம் நடைபெறும். பின்னர் தம்பதியினர் அந்தப் பந்தலிலேயே தங்களுக்குப் பிடித்தமான, சாஸ்திரத்திற்கு உட்பட்ட உணவை உண்ண வேண்டும். பிறகு இருவரும் தங்கள் உடல் முழுவதும் வெண்ணெய் பூசிக் கொள்ள வேண்டும். கண்களில் மை தீட்டிக் கொள்ள வேண்டும். பின்னர் அத்வர்யு ஆறு தீக்ஷா ஹோமங்களைச் செய்து -

க. சாலையின் மேல கூரையைத் தாங்கும் மூங்கில்கள் கிழக்கு நோக்கி இருப்பதால் இப்பெயர் பெற்றது.

1. பார்க்க: ஆப. ஸ்ரௌ. 10. 1. 10.
2. பார்க்க: காத்யா ஸ்ரௌ. 7. 1. 14-18.
3. பார்க்க: காத்யா ஸ்ரௌ. 7. 2. 19.

---

59
సోమయాగ నిరూపణము

ఉదాహరణకు —

1. అధ్వర్యు గణము | 2. బ్రహ్మ గణము | 3. హోతృ గణము | 4. ఉద్గాతృ గణము
   ---|---|---|---
2. అధ్వర్యుడు | 1. బ్రహ్మ | 1. హోత | 1. ఉద్గాత
3. ప్రతిప్రస్థాత | 2. బ్రాహ్మణాచ్ఛంసి | 2. మైత్రావరుణుడు | 2. ప్రస్తోత
4. నేష్ట | 3. ఆగ్నీధ్రుడు | 3. అచ్ఛావాకుడు | 3. ప్రతిహర్త
5. ఉన్నేత | 4. పోత | 4. గ్రావస్తుత్ | 4. సుబ్రహ్మణ్యుడు

ఇది కాకుండా 'సదస్యుడు' అనే పదిహేడవ ఋత్విక్కును కొందరు సూత్రకారులు పేర్కొంటారు. ఇలా ఋత్విక్కులను వరించి, కర్మ నిర్విఘ్నంగా ముగియడానికి దేవతలను ఉపాసించి, గార్హపత్యాగ్నిని అరణులపై సమారోపణం చేసి (అగ్నిని అందులోకి మార్చి), ఆ అగ్నిని ఆర్పివేసి, అరణులను మరియు యజ్ఞ సామాగ్రిని తీసుకుని, ఇంటి నుండి సోమయాగం కోసం ముందుగా నిర్ణయించిన ప్రదేశానికి భార్యతో కలిసి వెళ్ళాలి. అక్కడ అరణులను మధించి నిప్పును పుట్టించి, ముందుగా నిర్మించిన గార్హపత్య స్థానంలో ఆ అగ్నిని ప్రతిష్ఠించాలి. ఆ తర్వాత అధ్వర్యుడు ఆహవనీయ అగ్నిని తీసుకువచ్చి, అక్కడ 'సంభారయజుస్' అనబడే ఇరవై నాలుగు హోమాలను చేసి, ఆ అగ్నిని విడిచిపెట్టి, మళ్ళీ గార్హపత్యం నుండి అగ్నిని తెచ్చి 'సప్తహోతృ' హోమం చేసి, దానిని కూడా విడిచిపెట్టి, మళ్ళీ అక్కడి నుండే ఆహవనీయ మరియు దక్షిణాగ్నులను విభజించి అక్కడ 'దీక్షణీయేష్టి' చేయాలి. అందులో పదకొండు కపాలాలపై వండిన పురోడాశము ద్రవ్యము. అగ్ని మరియు విష్ణువు దేవతలు. పురోడాశము వరిపిండితోనే తయారు చేయాలి. దానిని ముగించి అక్కడ $^క$ప్రాచీనవంశము లేదా విమితము అనబడే యాగశాలను నిర్మించి, దాని ఉత్తర భాగంలో బయట ప్రదేశంలో యజమానుడు క్షౌరము చేయించుకుని, పుణ్య తీర్థంలో స్నానమాచరించి, అధ్వర్యుడు ఇచ్చిన పట్టు వస్త్రాలను ధరించాలి. ఇలాగే యజమాని భార్యకు కూడా జుట్టు తప్ప క్షౌరము, గోళ్లు కత్తిరించుకోవడం, స్నానము, వస్త్రధారణ జరుగుతాయి. భార్య క్షౌరము విషయంలో కొందరు ఐచ్ఛికమని అంటారు. గోళ్లు కత్తిరించుకోవడం వంటివి తప్పక జరుగుతాయి. ఆ తర్వాత దంపతులు ఆ పందిరిలోనే తమకు ఇష్టమైన, శాస్త్ర విరుద్ధం కాని ఆహారాన్ని భుజించాలి. ఆపై ఇద్దరూ తమ శరీరానికి వెన్నను పూసుకోవాలి. కళ్ళకు కాటుక పెట్టుకోవాలి. ఆ తర్వాత అధ్వర్యుడు ఆరు దీక్షా హోమాలను చేసి -

క. శాల పైన పైకప్పును మోసే వెదురు కర్రలు తూర్పు వైపునకు మొగ్గు కలిగి ఉండటం వల్ల ఈ పేరు వచ్చింది.

1. చూడుము: ఆప. శ్రౌ. 10. 1. 10.
2. చూడుము: కాత్యా శ్రౌ. 7. 1. 14-18.
3. చూడుము: కాత్యా శ్రౌ. 7. 2. 19.