Yagna Tatwa Prakashika Page 054

 

४२ यज्ञतत्त्वप्रकाशे
पशुसंज्ञपनवपाहोमादि

ततः पर्यग्निं कृत्वा आग्नीध्रः होत्रा अध्रिगुप्रैषाख्येषु मन्त्रेषूच्य-मानेषु आहवनीयादुल्मुकमादाय पूर्वं गच्छेत् । तस्य पश्चाच्छमिता पशुं नयेत् । एवमुभयोरपि शामित्रदेशं गतयोः आग्नीध्रस्तत्रोल्मुकं निघाय प्रत्यावर्तेत । शमिता त्वावृते देशे पशुं प्रत्यक्शिरसमुदीचीनपादं निपात्य संज्ञपयेत् । ततस्संज्ञप्तहोमं प्रायश्चित्तहोमांश्च हुत्वा वपाश्रपण्यावदाय, अध्वर्युर्यजमानानुगतः पशुसमीपं गत्वा पश्वङ्गानि जलेन आप्याय्य पशोरुदरं दक्षिणपार्श्वे विशस्य (विदार्य) अन्तरामाशयमाच्छाद्य स्थितां श्वेतरक्तामति-मृदुलां तनीयसीं त्वक्सदृशीं वपामुत्कृत्य तां वपाश्रपण्यामेकस्यां प्रसार्य, अन्यया आच्छाद्य यजमानेन अन्वारब्धोऽध्वर्युराहवनीयसमीपमागत्य प्रतिप्रस्थात्रे वपायुते वपाश्रपण्यौ दद्यात् । ततस्स वपामलोहिनीं सुश्रुतां श्रपयित्वा वेद्यां पूर्वोपस्थापितप्लक्षशाखाया उपरि तामासाद्य अवशिष्टमे-कादशं ^क प्रयाजमनुष्ठाय, आज्यभागौ चेष्ट्वा वपामादाय उपस्तृतायां जुह्वामखण्डितां तां निक्षिप्य, अभिघार्य, हिरण्यशकलानि प्रास्य, आश्रा-वणादिषु कृतेषु वपां समग्रामेवाध्वर्युराहवनीये जुहुयात् । इन्द्राग्नी, सूर्यः, प्रजापतिर्वा विकल्पेन देवता इत्युक्तम् । ततो वपाश्रपण्योरा-हवनीये प्रक्षेपः कार्यः । ततस्सर्वेषामृत्विजां पत्नींयजमानयोश्च चात्वाले हस्तप्रक्षालनम् ॥

ततस्तद्देवताकमेवैंकं पशुपुरोडाशयागं कुर्यात् । तदनुष्ठानं पौर्णमासीगताग्नीषोमीयपुरोडाशवदेव । पुरोडाशसंबन्धिहविर्निर्वापकाल एव पशोर्हृदयादीन्यङ्गान्युत्कृत्य शामित्रेऽग्नौ पूर्वसज्जिते मृद्भाण्डे पचेत् । पाककाले हविषामसाङ्कर्याय चिह्नं कृत्वैव पाकः कर्तव्यः । तानि चाङ्गानि—
क. अयमपि प्रयाज आज्येनेव कार्यः । वपयेति कथनं भ्रममूलकमेव ।
१. आहवनीयाज्ज्वलन्तमुल्मुकमादाय तस्य पशोस्समन्तात् भ्रमणम् ।
२. घातमन्तरा प्राणसंरोधनादिना प्राणवियोजनं संज्ञपनम् ।
३. हृदయం परं शूलप्रोतं कृत्वा साक्षादेवाग्नौ तापयित्वा पचेत्; इतराणि भाण्डे ।

---

Tamil Translation (தமிழ்)

யக்ஞதத்துவ பிரகாசம் 42
பசு ஸஞ்ஞபனம், வபா ஹோமம் முதலியன

பரியக்னிகரணம் செய்த பிறகு, ஹோதா அத்ரிகு மந்த்ரங்களை ஓதும்போது, அக்னீத்ரன் ஆஹவனீயத்திலிருந்து எரியும் கட்டையை ஏந்தி முன்னே செல்ல வேண்டும். அவருக்குப் பின்னால் ஷமிதா பசுவை இட்டுச் செல்ல வேண்டும். இருவரும் ஷமித்ர தேசத்தை அடைந்ததும் அக்னீத்ரன் கட்டையை அங்கே வைத்துவிட்டுத் திரும்ப வேண்டும். ஷமிதா ஒரு மறைவான இடத்தில் பசுவின் தலையை மேற்கு நோக்கியும் கால்களை வடக்கு நோக்கியும் வைத்து அதை மூச்சுத்திணறச் செய்து உயிரைப் பிரிக்க வேண்டும் (ஸஞ்ஞபனம்). பின்னர் ப்ராயச்சித்த ஹோமங்களைச் செய்து, வபா என்ற கொழுப்புப் பகுதியை எடுத்து பாத்திரங்களில் வைத்துச் சுட வேண்டும். அத்வர்யுவும் யஜமானும் பசுவிற்கு அருகே சென்று கைகளைக் கழுவி, அதன் வயிற்றின் வலது புறத்தைப் பிளந்து, மெல்லிய தோல் போன்ற வபாவை எடுத்து ஜுஹூவில் வைத்து ஆஹவனீயத்தில் ஆகுதியாக அளிக்க வேண்டும். இதற்கு இந்த்ராக்னி, சூரியன் அல்லது பிரஜாபதி தேவதைகள்.

பின்னர் அந்தந்த தேவதைக்குரிய பசு புரோடாச யாகத்தைச் செய்ய வேண்டும். இது பௌர்ணமி யாகத்தைப் போன்றதே. அதே நேரத்தில் பசுவின் ஹிருதயம் முதலிய அங்கங்களை மண்பாண்டத்தில் சமைக்க வேண்டும். ஹிருதயத்தை மட்டும் ஒரு கம்பியில் குத்தி நேரடியாக அக்னியில் சுட வேண்டும்; மற்றவற்றைத் தனிப் பாத்திரத்தில் சமைக்க வேண்டும்.

---

Telugu Translation (తెలుగు)

యజ్ఞతత్వ ప్రకాశము 42
పశు సంజ్ఞపనము, వపా హోమము మొదలైనవి

పర్యగ్నికరణము చేసిన తర్వాత, హోత అద్రిగు మంత్రములను పఠిస్తుండగా, అగ్నీధ్రుడు ఆహవనీయము నుండి వెలుగుతున్న కొరివిని పట్టుకుని ముందు వెళ్లాలి. అతని వెనుక శమిత పశువును తీసుకువెళ్లాలి. ఇరువురు శమిత్ర దేశమునకు చేరుకున్నాక అగ్నీధ్రుడు కొరివిని అక్కడ ఉంచి తిరిగి రావాలి. శమిత ఒక చాటైన ప్రదేశంలో పశువు తల పడమర వైపుకు, కాళ్లు ఉత్తరం వైపుకు ఉండేలా ఉంచి, దాని ముక్కు, నోరు మూసి ప్రాణము తీయాలి (సంజ్ఞపనము). అనంతరం ప్రాయశ్చిత్త హోమాలను చేసి, వప (కొవ్వు) ను తీసి పాత్రలలో ఉంచి ఉడికించాలి. అధ్వర్యుడు, యజమాని పశువు దగ్గరకు వెళ్లి చేతులు కడుక్కుని, దాని కడుపు కుడి వైపున చీల్చి, లోపల ఉన్న తెల్లని మెత్తని పొర లాంటి వపను తీసి జుహూలో ఉంచి ఆహవనీయ అగ్నిలో ఆహుతిగా ఇవ్వాలి. దీనికి ఇంద్రాగ్నులు, సూర్యుడు లేదా ప్రజాపతి దేవతలు.

తరువాత ఆయా దేవతలకు ఉద్దేశించిన పశు పురోడాశ యాగమును చేయాలి. ఇది పౌర్ణమి యాగము వలెనే ఉంటుంది. అదే సమయంలో పశువు యొక్క హృదయము మొదలైన అంగాలను మట్టి పాత్రలో వండాలి. హృదయాన్ని మాత్రం ఒక శూలమునకు (కడకకు) గుచ్చి నేరుగా అగ్నిపై కాల్చాలి; మిగిలిన వాటిని వేరే పాత్రలో వండాలి.