Yagna Tatwa Prakashika Page 030

 

१८
यज्ञतत्त्वप्रकाशे

काम्यौ च यदा फलेच्छा उदेति तदा विहिताविगीतकाले सकृदनुष्ठेयौ । पुनस्तस्यैव फलस्य तज्जन्यफलान्तरस्य वा अपेक्षायां सत्यां पुनरनुष्ठानम् । तत्र पुरोडाशस्य साक्षात्प्रदेयभूतस्य प्रकृतिभूतं द्रव्यं ब्रीहयो यवा वा । ब्रीहीणां यवानां च विकल्पः । परं तु दर्शपूर्णमासयोरारम्भकाले ब्रीहयो यवा वा स्वेच्छया ग्राह्याः । अनन्तरं द्वितीयादिप्रयोगे प्रथमप्रयोगगृहीते-नैव $^क$द्रव्येण यावज्जीवमनुष्ठानं कार्यम् । तयोः दर्शपूर्णमासयोः न केवलं स्वर्गमात्रार्थत्वम्, अभिलपितसर्वफलार्थत्वं च शास्त्रेण अवबोध्यते ॥

यागानुष्ठानकालः

पर्वप्रतिपदोस्सन्धिः प्रधानानुष्ठानस्य मुख्यः कालः । स यदि कदाचिदपराद्धे रात्रौ वा आपतेत् तदा तदनुष्ठानस्य निषेधात् द्वितीयदिन एव प्रातः प्रधानानुष्ठानम् । तदनुरोधेन तत्पूर्वदिन एव कर्मण आरम्भः । दर्शपूर्णमासावेव तदितरासामिष्टीनां प्रकृतिमूतौ सामान्यतः । पशुयाग-प्रकृतिभूताग्नीषोभीयपशुयागस्य च । विशेषास्तु द्रव्यदेवतादिसादृश्या-दत्रगन्तव्याः । तत्र अध्वर्युणा यागकाले पठनीया मन्त्राः यजुर्वेदे आम्नाताः । ते चोपांशु चातुस्वर्येण पठनीयाः । होत्रा पठनीया मन्त्रा ऋग्वेदीयाः ^ख । ते च याज्यापुरोनुवाक्याप्रैषादिरूपा ऐकस्वर्येणोच्चैश्च पठनीयाः । तदतिरिक्ताश्च केचित् जपाद्यो यथासम्भवमुपांशुस्वरादिना । प्रैषा आध्वर्यवा अत्युञ्चैरेव, परसम्बोधनार्थत्वात् इति स्वरूपविवरणं दर्शपूर्णमासयोः ॥

क. यागीयं द्रव्यम्, तदीया देवता, तदीयः काल इत्यादीना यत्र द्रव्यान्तरादिभिः सह विकल्प उक्तः, तत्र प्रथमानुष्ठाने वैकल्पिकद्रव्येषु यत्किञ्चित् ग्रहीतव्यम् । तत्र स्वेच्छैव नियामिका । द्वितीयानुष्ठाने तु पूर्वप्रयोगगृहीतमेव ग्राह्यम्, नान्यत् । See. पू. मी. १२. ३. ६.

ख. याज्यापुरोनुवाक्यारूपा मन्त्रा इष्टिपशुचातुर्मास्योपयोगिनो यजुर्वेदेऽपि पठिताः; ऋग्वेदेऽपि । एवं सूत्रकारोऽपि भगवानापस्तम्बश्चातुर्मास्यान्तभागस्य हौत्रभागमपि पपाठ । व्याख्यातारोऽपि अनुक्तमन्यतस्तं जगृहुः । एवं चातुर्मास्यान्त-भागस्य याजुषहौत्रम्, आर्चिकहोत्रमिति द्विधा प्रचलति । तत्र आपस्तम्बीया बौधायनीयाश्च, आदित एव आर्चिकमेव हौत्रमनुतिष्ठन्ति । कठमैत्रायणीयास्तु चातुर्मास्यान्तेषु कर्मसु याजुषं तदुपरि आर्चिकं च हौत्रमनुतिष्ठन्ति ।

१. See. आप. श्रौ. २४. ३. ३२—४५.

१८
யக்ஞதத்வப்ரகாசம்

காம்ய யாகங்கள் பலனை விரும்பும் போது விதியால் அங்கீகரிக்கப்பட்ட காலத்தில் ஒருமுறை செய்யப்பட வேண்டும். அதே பலனையோ அல்லது அதன் மூலம் கிடைக்கும் வேறு பலனையோ மீண்டும் விரும்பினால் அவற்றை மீண்டும் செய்யலாம். அங்கு சமர்ப்பிக்கப்படும் புரோடாசத்திற்குத் தேவையான மூலப் பொருள் நெல் அல்லது யவம் (பார்லி) ஆகும். நெல் மற்றும் யவம் ஆகியவற்றில் எதைத் தேர்ந்து எடுப்பது என்பது ஒருவரின் விருப்பம். ஆனால் தர்சபூர்ணமாஸ யாகத்தைத் தொடங்கும் போது நெல் அல்லது யவத்தில் எதை ஒருவன் தன் விருப்பப்படி தேர்ந்தெடுக்கிறானோ, அதையே வாழ்நாள் முழுவதும் இரண்டாம் முறை மற்றும் அதற்குப் பிந்தைய யாகங்களில் பயன்படுத்த வேண்டும் ^க. தர்சபூர்ணமாஸ யாகங்கள் சொர்க்கத்திற்காக மட்டுமல்லாமல், விரும்பிய அனைத்துப் பலன்களையும் அளிக்கும் என்று சாஸ்திரங்கள் கூறுகின்றன.

யாக அனுஷ்டான காலம்

பர்வ காலம் (அமாவாசை/பௌர்ணமி) மற்றும் பிரதமை திதி இணையும் சந்திக் காலமே பிரதான யாகத்தைச் செய்ய மிகச் சிறந்த காலமாகும். அது ஒருவேளை மதியத்திற்குப் பிறகோ அல்லது இரவிலோ வந்தால், அந்த நேரத்தில் யாகம் செய்யத் தடை இருப்பதால், இரண்டாம் நாள் காலையிலேயே பிரதான யாகத்தைச் செய்ய வேண்டும். அதற்கு ஏற்ப முதல் நாளிலேயே யாகக் கிரியைகளைத் தொடங்க வேண்டும். பொதுவாக தர்சபூர்ணமாஸ யாகங்களே மற்ற இஷ்டி யாகங்களுக்கும், பசுயாகத்தின் அடிப்படையான அக்னீஷோமீய பசுயாகத்திற்கும் முன்மாதிரியாகும். அந்தந்த யாகங்களின் பொருட்கள் மற்றும் தேவதைகளின் ஒற்றுமையைக் கொண்டு சிறப்பு அம்சங்களை அறிந்து கொள்ள வேண்டும். அங்கு அத்வர்யு என்பவரால் ஓதப்படும் மந்திரங்கள் யஜுர்வேதத்தில் கூறப்பட்டுள்ளன. அவை நான்கு ஸ்வரங்களுடன் மெதுவாக ஓதப்பட வேண்டும். ஹோதா என்பவரால் ஓதப்படும் மந்திரங்கள் ரிக்வேதத்தைச் சார்ந்தவை ^க. அவை யாஜ்யா, புரோனுவாக்யா மற்றும் பிரைஷம் போன்ற வடிவங்களில் ஒரே ஸ்வரத்தில் உரக்க ஓதப்பட வேண்டும். ஜபம் போன்ற மற்ற மந்திரங்கள் சூழலுக்கு ஏற்ப மெதுவாக ஓதப்படலாம். அத்வர்யுவின் பிரைஷ மந்திரங்கள் மற்றவர்களை அழைக்கப் பயன்படுவதால் அவை மிக உரக்க ஓதப்பட வேண்டும். இதுவே தர்சபூர்ணமாஸ யாகத்தின் சுருக்கமான விளக்கமாகும்.

க. யாகப் பொருட்கள், தேவதைகள், காலங்கள் போன்றவற்றில் மாற்றுகள் (விகல்பம்) கூறப்பட்டிருந்தால், முதல் முறை யாகம் செய்யும் போது எதை வேண்டுமானாலும் தேர்ந்தெடுக்கலாம். அங்கு ஒருவனின் விருப்பமே முக்கியம். ஆனால் இரண்டாம் முறை செய்யும் போது முதலில் எதைப் பயன்படுத்தினாரோ அதையே பயன்படுத்த வேண்டும். பார்க்க: பூர்வ மீமாம்சை 12. 3. 6.

ச. யாஜ்யா மற்றும் புரோனுவாக்யா மந்திரங்கள் இஷ்டி, பசுயாகம் மற்றும் சாதுர்மாஸ்ய யாகங்களுக்குப் பயன்படுபவை; அவை யஜுர்வேதத்திலும் ரிக்வேதத்திலும் உள்ளன. ஆபஸ்தம்பர் போன்ற முனிவர்கள் சாதுர்மாஸ்யத்தின் ஒரு பகுதியை விளக்கியுள்ளனர். இது யஜுர்வேத முறை மற்றும் ரிக்வேத முறை என இருவகைப்படும். ஆபஸ்தம்ப மற்றும் போதாயன முறையைப் பின்பற்றுபவர்கள் ஆரம்பத்திலிருந்தே ரிக்வேத முறையைப் பின்பற்றுகிறார்கள். மற்றவர்கள் யஜுர்வேத முறையைப் பின்பற்றிவிட்டுப் பிறகு ரிக்வேத முறையைப் பின்பற்றுகிறார்கள்.

1. பார்க்க: ஆப. ஸ்ரௌ. 24. 3. 32—45.

---

18
యజ్ఞతత్త్వప్రకాశే

కామ్య యాగాలు ఫలాపేక్ష కలిగినప్పుడు శాస్త్రోక్తమైన కాలంలో ఒకసారి అనుష్ఠించాలి. అదే ఫలాన్ని లేదా దాని ద్వారా కలిగే ఇతర ఫలాలను మళ్ళీ ఆశించినప్పుడు తిరిగి అనుష్ఠించవచ్చు. అక్కడ సమర్పించే పురోడాశానికి మూల ద్రవ్యం వడ్లు లేదా యవలు. వడ్లు మరియు యవలలో ఏదో ఒకటి ఎంచుకోవడం అనేది ఐచ్ఛికం. కానీ దర్శపూర్ణమాస యాగాల ప్రారంభంలో వడ్లు లేదా యవలలో దేనిని తన ఇష్టానుసారం ఎంచుకుంటారో, రెండవ సారి మరియు ఆ తర్వాత చేసే ప్రయోగాలలో కూడా మొదటిసారి వాడిన $^క$ద్రవ్యాన్నే జీవితాంతం వాడాలి. ఈ దర్శపూర్ణమాస యాగాలు కేవలం స్వర్గం కోసమే కాకుండా, కోరుకున్న అన్ని ఫలాలను ఇస్తాయని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.

యాగానుష్ఠాన కాలము

పర్వము (అమావాస్య/పౌర్ణమి) మరియు ప్రతిపద తిథుల సంధి కాలమే ప్రధాన యాగాన్ని అనుష్ఠించడానికి ముఖ్యమైన సమయం. అది ఒకవేళ మధ్యాహ్నం తర్వాత లేదా రాత్రి సమయంలో వస్తే, ఆ సమయంలో యాగం చేయడం నిషిద్ధం కాబట్టి, రెండవ రోజు ఉదయమే ప్రధాన యాగాన్ని చేయాలి. దానికి అనుగుణంగా మొదటి రోజే కర్మలను ప్రారంభించాలి. సాధారణంగా దర్శపూర్ణమాస యాగాలే ఇతర ఇష్టి యాగాలకు, పశుయాగాలకు మూలమైన అగ్నీషోమీయ పశుయాగానికి ప్రకృతి (నమూనా) వంటివి. ఆయా యాగాల ద్రవ్య, దేవతాదుల పోలికలను బట్టి విశేషాలను గ్రహించాలి. అక్కడ అధ్వర్యుడు చదవాల్సిన మంత్రాలు యజుర్వేదంలో చెప్పబడ్డాయి. అవి నాలుగు స్వరాలతో ఉపాంశువుగా (మెల్లగా) చదవాలి. హోత చదవాల్సిన మంత్రాలు ఋగ్వేదానికి సంబంధించినవి ^ఖ. అవి యాజ్యా, పురోనువాక్యా మరియు ప్రైషముల రూపంలో ఏకస్వరంతో బిగ్గరగా చదవాలి. జపం వంటి ఇతర మంత్రాలను సందర్భాన్ని బట్టి మెల్లగా చదవవచ్చు. అధ్వర్యుని ప్రైష మంత్రాలు ఇతరులను సంబోధించడానికి వాడతారు కాబట్టి అవి చాలా బిగ్గరగా ఉండాలి. ఇది దర్శపూర్ణమాస యాగాల స్వరూప వివరణ.

క. యజ్ఞ ద్రవ్యము, దేవత, కాలము మొదలైన వాటిలో ప్రత్యామ్నాయాలు (వికల్పము) చెప్పబడినప్పుడు, మొదటిసారి అనుష్ఠించేటప్పుడు ఏ ద్రవ్యాన్నైనా తీసుకోవచ్చు. అక్కడ ఒకరి ఇష్టమే ముఖ్యం. కానీ రెండవసారి అనుష్ఠించేటప్పుడు మొదటిసారి వాడిన ద్రవ్యాన్నే వాడాలి. చూడుము: పూర్వ మీమాంస 12. 3. 6.

ఖ. యాజ్యా మరియు పురోనువాక్యా మంత్రాలు ఇష్టి, పశుయాగము మరియు చాతుర్మాస్యాలకు ఉపయోగపడేవి; ఇవి యజుర్వేదంలోనూ మరియు ఋగ్వేదంలోనూ ఉన్నాయి. ఆపస్తంబుడు వంటి మహర్షులు చాతుర్మాస్యాల గురించి వివరించారు. ఇది యజుర్వేద పద్ధతి మరియు ఋగ్వేద పద్ధతి అని రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. ఆపస్తంబ మరియు బోధాయన సూత్రాలను పాటించేవారు మొదటి నుండి ఋగ్వేద పద్ధతినే పాటిస్తారు. ఇతరులు యజుర్వేద పద్ధతిని పాటించి, ఆ తర్వాత ఋగ్వేద పద్ధతిని పాటిస్తారు.

1. చూడుము: ఆప. శ్రౌ. 24. 3. 32—45.