YagnaTathwa Prakashika -015

 

यज्ञतत्त्वप्रकाशे 

विना नखनिकृन्तनादिकं परं कारयित्वा स्नात्वा क्षौममेव वस्त्रं परिदधीत । ततोऽध्वयुरपराले यजमानस्यौपासनानेर पृथक्कृत्य, तं गार्हपत्याग्नेः पश्चान्निधाय, प्रज्वाल्य कब्रह्मौदनपाकार्थ · तण्डुलान्निरुप्यख त्रैहेयान् , तानप्रक्षाल्यैव चतुश्शराव"परिमितान् जलपूर्णे महति पाने प्रक्षिप्य पचेत् । यथा भक्तेषु तण्डुलांशोऽल्पोऽवशिष्येत तथा पक्तव्यम् । ततः पक्कमन्नमुद्रास्य ततो दया गृहीत्या तस्मिन्नेवाग्नौ जुहुयात् । ततोऽवशिष्टमोदनं चतुर्धा विभज्य पिण्डं कृत्वा चतुर्यः ऋत्विग्भ्योऽध्वादिभ्यो (अध्वर्यु-होतृ-ब्रह्म-आग्नीधेभ्यः) दद्यात् । पात्रे च किञ्चिदवशेषयेत् ।। 

ततोऽध्वर्युः स्वीयं भागं सव्यहस्ते दक्षिणहस्तेन पात्रस्थेऽन्ने आज्यं प्रस्राव्य, तदन्नं तिसभिः फलवतीभिः अश्वत्थसमिद्भिरालोड्य, आलोडनसमये लग्नेनाऽन्नेन साकमेव ताः समिधः तस्मिन्नेवाऽग्नौ निध्यात् । तत ऋत्विजो ब्राह्मणाः स्वस्वान्नं भुञ्जीरन् । इदं च समिदाधानं यस्मिन्नहनि अग्रे आधानं चिकीर्षति तत एकस्मात् वत्सरात् पूर्व, द्वादशाहात् व्यहात् त्र्यहात् पूर्व वा, पूर्वस्मिन्नेव वा दिने कर्तव्यम् । ततो यजमानस्तस्यां रात्रौ व्रतग्रहणं (नियमरवीकारं) कृत्वा वीणावेणुवादनादिभिः जागरणं कुर्यात् । तमग्निमिन्धनादिप्रक्षेपेण सर्वां रात्रिं प्रज्वाल्य रक्षेत् । ततः प्रातरुपःकाल एव तस्मिन्ननावरणी पूर्वसम्भृते प्रतप्य, तमग्निं शमयित्वा, यजमानहस्तेऽरणी प्रयच्छेत् । यजमानस्ते प्रतिगृह्य, अभिमन्त्र्य यावन्मथनारम्भं स्वहस्त एव धारयन्नासीत । ततः अध्वर्युर्हिपत्यायतनस्योद्धननावोक्षणादि कृत्वा, पूर्वस्थापिताः सिकता गृहीत्वा ताः समशो द्वेषा विभज्य, एकम पुन<धा विमज्य, एकं भागं गार्हपत्यायतने, एकं च. दक्षिणाग्न्यातने 

________________________________________________________________________________

क. ब्राह्मणानामृत्विजां भोजनाय यः पन ओदनः स ब्रह्मौदनः ।। 

ख. प्रभूतमानीतेभ्यस्तण्डुलेभ्यः प्रकृतापेक्षितांस्तण्डुलान् पृथक् गृहीत्वा तेषां पात्रान्तरे स्थापनम् ॥ 

ग. शरावः 'तस्तरी' इति हिन्दीभाषायाम् ॥

घ. अमेबहिनिस्सार्य स्थापनमुद्वासनम् । 

________________________________________________________________________________

१-२. ३. ४. See आप. श्री. ५. ५. ८-११. 

See आप. श्री. ५. ८. २-५. , ५, ९.४.५.